Cerretta: kracht en mineraliteit uit Serralunga d’Alba
De Cerretta MGA behoort tot de bekende wijngaardgebieden van Serralunga d’Alba. Barolo uit Serralunga staat traditioneel bekend om zijn structuur, tannines, mineraliteit en grote bewaarpotentieel.
Azelia’s Cerretta is daar een bijzonder mooi voorbeeld van. Het wijnhuis omschrijft de stijl zelf als een combinatie van de energie van Serralunga met gratie en kracht: donkere kersen, wilde bessen en pruimen worden gecombineerd met menthol, salie en zilte tonen.
Juist dat laatste is kenmerkend voor deze wijn. Cerretta is niet alleen krachtig; onder het donkere fruit zit een duidelijke minerale en hartige spanning die voorkomt dat de wijn zwaar wordt.
Een wijngaard met een bijzonder verhaal
Het verhaal van Azelia en Cerretta begon in 1992. Luigi Scavino en zijn vader Lorenzo waren onder de indruk van een 2,5 hectare groot perceel met een prachtige zuidelijke en zuidwestelijke ligging in het hart van Serralunga d’Alba.
De wijngaard was destijds niet te koop. De familie besloot hem daarom te huren en nam een opmerkelijk risico: zij rooiden en herplantten het hele perceel, vernieuwden palen en bedrading, bewerkten de bodem grondig en brachten drainage aan – terwijl ze niet eens zeker wisten of ze de grond ooit zouden kunnen kopen.
Pas in 2004, twaalf jaar later, slaagde Luigi Scavino erin het perceel daadwerkelijk te verwerven.
Voor de nieuwe aanplant gebruikten Luigi en Lorenzo geen willekeurig aangekocht plantmateriaal. Ze selecteerden zelf stekken van de beste Nebbiolo-stokken uit hun beroemde Bricco Fiasco-wijngaard in Castiglione Falletto en vermeerderden deze via selezione massale, massale selectie.
Dat maakt Cerretta in zekere zin een combinatie van twee terroirs: genetisch plantmateriaal afkomstig uit Bricco Fiasco, maar volledig gevormd door de bodem en het klimaat van Serralunga d’Alba.
Waarom duurde het zo lang voordat Cerretta een eigen Barolo werd?
Luigi Scavino wilde Cerretta al veel eerder als afzonderlijke cru bottelen, maar vond de jonge stokken daarvoor nog niet volwassen genoeg.
Gedurende bijna dertig jaar verdwenen de Cerretta-druiven daarom in de blend voor Azelia’s gewone Barolo. Pas toen de wijngaard voldoende leeftijd had bereikt, vond de familie dat het terroir zelfstandig mocht spreken.
De eerste afzonderlijke Barolo Cerretta werd in 2020 op de markt gebracht, ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van Azelia. Het ging om oogstjaar 2016.
Dat zegt veel over de filosofie van Azelia: niet zo snel mogelijk een nieuwe cru op de markt brengen, maar bijna drie decennia wachten totdat de wijnstokken volgens de familie voldoende volwassen waren.
Wijngaard, ligging en bodem
De Cerretta-wijngaard van Azelia ligt volledig in Serralunga d’Alba en heeft een oppervlakte van ongeveer 2,5 hectare.
De ligging is zuid tot zuidwest, op circa 355 meter boven zeeniveau. De wijnstokken worden volgens het traditionele Guyot-systeem geleid en staan aangeplant met ongeveer 4.500 stokken per hectare. Azelia vermeldt momenteel een gemiddelde leeftijd van ongeveer 30–35 jaar.
De bodem bestaat voornamelijk uit klei en kalksteen. Op sommige delen van Cerretta komt bovendien rode klei voor, iets wat binnen Barolo relatief ongebruikelijk is. Deze bodems leveren Nebbiolo met veel structuur, mineraliteit en tannine.
De klei kan vocht vasthouden, wat vooral in een extreem droog jaar als 2022 belangrijk is. Tegelijk zorgt het kalkrijke karakter voor spanning en frisheid.
Geuren en smaken van de Cerretta 2022
De Azelia Barolo Cerretta 2022 heeft een duidelijk Serralunga-profiel, maar zonder log te worden.
In de neus komen zwarte kers, donkere bosvruchten en pruim naar voren, gevolgd door rozen en donkere florale tonen. Daarna verschijnen kruidige aroma’s van kruidnagel, nootmuskaat, salie en menthol, samen met citrus, gedroogde bloemen en een hartige, minerale toets.
Een actuele proefnotitie van WinesCritic voor de 2022 noemt specifiek zwarte kers, kruidnagel, nootmuskaat, vlierbloesem, citrus en hibiscus, met een medium tot volle structuur en duidelijk aanwezige tannines.
In de mond is de wijn geconcentreerd en gestructureerd. De tannines zijn stevig – typisch Serralunga – maar het rijpe fruit en de frisse zuren houden de wijn in balans.
Naarmate de wijn langer in het glas staat, komen ook de karakteristieke ziltige en ijzerachtige minerale tonen van Cerretta naar voren. Dat geeft de wijn veel spanning en lengte.
Het oogstjaar 2022
2022 was een bijzonder uitdagend Barolo-jaar. De winter was droog en ook tijdens voorjaar en zomer viel uitzonderlijk weinig regen. De zomer was bovendien langdurig heet.
Nebbiolo bleek echter verrassend goed bestand tegen deze omstandigheden. Vooral wijngaarden op bodems die voldoende vocht konden vasthouden – zoals de kleirijke delen van Serralunga – hadden een voordeel.
De hitte en droogte zorgden voor kleine druiven en relatief lage opbrengsten. Daardoor was de verhouding tussen schil en sap hoog, met potentieel veel kleur-, aroma- en tanninecomponenten.
Een belangrijk verschil met 2021 is dat 2022 veel vroeger werd geoogst. De regionale Barolo-oogst was begin oktober in grote lijnen al afgerond. Verschillende producenten begonnen al rond of kort na 20 september met Nebbiolo.
Wanneer werd de Cerretta 2022 geplukt?
Gezien het uitzonderlijk vroege verloop van 2022 werd de Nebbiolo in Barolo voornamelijk in de tweede helft van september tot uiterlijk begin oktober geoogst.
Interessant genoeg behoort Serralunga tot de gebieden die in 2022 relatief sterk presteerden. Decanter noemt Serralunga samen met Castiglione Falletto als een van de gebieden waar de resultaten ondanks het moeilijke seizoen opvallend goed waren.
Wijnmaakproces
Azelia oogst alle druiven met de hand. De trossen worden in kleine geventileerde kratten naar de kelder gebracht om beschadiging en oxidatie te voorkomen. Daar vindt nogmaals een handmatige selectie plaats voordat de druiven worden ontsteeld en gedeeltelijk gekneusd.
De alcoholische vergisting verloopt spontaan met inheemse gisten, zonder toevoeging van geselecteerde gisten of enzymen.
Voor de Cerretta vermeldt de technische informatie van Azelia een vinificatie van ongeveer 30 tot 35 dagen, met de traditionele cappello sommerso, ofwel ondergedompelde hoed, bij ongeveer 31°C.
Bij deze traditionele methode worden de druivenschillen na de vergisting onder het wijnoppervlak gehouden. Daardoor worden kleur, tannines en aroma’s zeer langzaam en gelijkmatig uit de schillen geëxtraheerd.
Azelia beschrijft op zijn algemene kelderpagina dat de maceratie van de Barolo's, afhankelijk van het oogstjaar, nog langer kan worden voortgezet. De filosofie blijft dezelfde: lange, rustige extractie zonder agressief mechanisch ingrijpen.
Rijping: groot hout, geen barrique-stijl
Na de vinificatie rijpt de Barolo Cerretta ongeveer 30 maanden in grote houten vaten.
Dat is belangrijk voor de stijl van Azelia. Het hout moet de wijn niet naar vanille, toast of zoete specerijen laten smaken, maar vooral voldoende zuurstofuitwisseling geven om de Nebbiolo langzaam te laten ontwikkelen.
Azelia gebruikt traditioneel grote vaten van verschillende Europese herkomsten. Hierdoor blijft de nadruk liggen op Nebbiolo, wijngaard en terroir, niet op het hout.
De gemiddelde productie is bijzonder klein: slechts ongeveer 3.600 normale flessen, aangevuld met circa 340 magnums en 50 dubbele magnums.
Dat maakt Cerretta tot een van de meer beperkte Barolo-bottelingen binnen het assortiment van Azelia.
Nu drinken of bewaren?
De Cerretta 2022 kan jong worden geproefd, maar is duidelijk gebouwd voor verdere ontwikkeling.
De tannines zijn nog stevig en de verschillende aroma’s zullen de komende jaren beter met elkaar versmelten. WinesCritic adviseert de wijn vanaf ongeveer 2028 te drinken.
Wie de wijn eerder opent, doet er goed aan hem minimaal twee tot drie uur van tevoren te karafferen en te serveren in een groot Nebbiolo- of Bourgogneglas.
Met verdere flesrijping zullen de zwarte kers en pruim geleidelijk worden aangevuld met aroma’s van gedroogde rozen, tabak, leer, teer, truffel, kruiden en bosgrond.
Wij adviseren als praktisch drinkvenster om 2028–2042+ aan te houden. De exacte ontwikkeling blijft uiteraard afhankelijk van de bewaaromstandigheden en persoonlijke voorkeur.
Wijn-spijscombinaties
De kracht en tannines van de Cerretta vragen om gerechten met voldoende structuur en hartigheid. Deze Barolo past uitstekend bij:
- Brasato al Barolo
- langzaam gestoofd rundvlees
- hert, ree of wildzwijn
- lamsrack met rozemarijn
- ossobuco
- tajarin of pappardelle met stevige ragù
- risotto met porcini
- gerechten met zwarte of witte truffel
- oude Parmigiano Reggiano
- Castelmagno of gerijpte pecorino
De combinatie van tannines, zuren en hartige mineraliteit maakt de wijn bijzonder mooi bij vlees met lange garing, paddenstoelen en gerechten met veel umami.
Serveer bij voorkeur rond 17–18°C.
Waarom deze Cerretta binnen het Azelia-assortiment?
Voor klanten die verschillende Azelia-Barolo’s vergelijken, heeft Cerretta een duidelijk eigen karakter.
Waar Bricco Fiasco vaak meer finesse en aromatische verfijning vanuit Castiglione Falletto laat zien, vertegenwoordigt Cerretta duidelijk de krachtiger kant van Serralunga d’Alba.
Binnen de Serralunga-wijnen van Azelia combineert Cerretta donker fruit en krachtige tannines met een opvallend zilte mineraliteit en frisse energie. Daardoor voelt de wijn krachtig, maar niet zwaar.
En juist dat maakt deze cru interessant: niet alleen concentratie, maar ook spanning en terroirexpressie.
Korte samenvatting
De Azelia Barolo Cerretta 2022 is een krachtige cru-Barolo uit Serralunga d’Alba, afkomstig van 2,5 hectare Nebbiolo op kalk- en kleirijke bodem. De wijngaard werd in 1992 opnieuw aangeplant met een massale selectie van Azelia’s eigen Bricco Fiasco-stokken en pas na bijna dertig jaar rijping van de wijnstokken afzonderlijk als cru gebotteld.
In het glas combineert de 2022 zwarte kers, bosvruchten en pruim met rozen, kruiden, menthol en een uitgesproken zilte mineraliteit. Stevige tannines, frisse zuren en 30 maanden rijping op groot hout geven de wijn structuur en een uitstekend bewaarpotentieel.
Een uitstekende keuze voor de Barolo-liefhebber die de kracht van Serralunga zoekt, maar daarbij ook frisheid, mineraliteit en finesse wil.
