Een klassieke Barolo van Giovanni Sordo
Giovanni Sordo behoort tot de traditionele familieproducenten van Barolo. Het wijnhuis is gevestigd in Castiglione Falletto en de familie beschikt over wijngaarden in een uitzonderlijk groot deel van de appellatie.
Het domein werd in 1912 opgericht door Giuseppe Sordo. Vooral onder zijn zoon Giovanni werd het wijngaardbezit uitgebreid met Nebbiolo-percelen op enkele van de betere heuvels van het Barolo-gebied. Tegenwoordig wordt het familiebedrijf voortgezet door de volgende generaties.
Sordo is vooral bekend om zijn grote serie afzonderlijke cru-Barolo's, maar juist deze Barolo DOCG is interessant omdat hij een ander uitgangspunt heeft: niet één enkele wijngaard moet spreken, maar het Barolo-gebied als geheel.
Druiven uit acht Barolo-gemeenten
De Sordo Barolo DOCG wordt gemaakt van 100% Nebbiolo uit wijngaarden verspreid over maar liefst acht gemeenten:
- Castiglione Falletto
- Serralunga d’Alba
- Monforte d’Alba
- Barolo
- Novello
- La Morra
- Verduno
- Grinzane Cavour
De wijngaarden liggen voornamelijk op het zuiden en zuidwesten, op ongeveer 300 tot 400 meter boven zeeniveau.
Dat brede palet aan herkomsten is belangrijk voor de stijl.
La Morra en Verduno kunnen aromatische verfijning en elegantie bijdragen, terwijl Serralunga en Monforte eerder voor structuur, tannines en diepte zorgen. Castiglione Falletto ligt stilistisch vaak ergens tussen die twee uitersten.
Het resultaat is geen uitgesproken La Morra- of Serralunga-Barolo, maar een evenwichtige klassieke Barolo waarin verschillende kanten van Nebbiolo samenkomen.
Bodem: kalkrijke mergel
Sordo beschrijft de bodems voor deze wijn als compacte en diepe blauwgrijze kalkrijke mergels, rijk aan sporenelementen. De wijngaarden liggen voornamelijk op de middelste delen van de heuvels.
Kalkrijke mergel is een van de fundamentele bodemtypen van het Barolo-gebied. De combinatie van kalk en klei biedt Nebbiolo precies wat de druif nodig heeft: voldoende vochtretentie, maar ook mineraliteit en structuur.
Doordat deze Barolo uit verschillende gemeenten komt, varieert de exacte bodemsamenstelling per perceel. Dat is juist onderdeel van het karakter van deze wijn: Sordo zoekt hier niet de expressie van één specifieke cru, maar balans tussen verschillende terroirs.
Leeftijd van de wijnstokken en plantdichtheid
De Nebbiolo-stokken die voor deze Barolo worden gebruikt zijn volgens Sordo ongeveer 10 tot 40 jaar oud. EDe wijn wordt samengesteld uit meerdere wijngaarden met verschillende leeftijden.
De plantdichtheid bedraagt ongeveer 4.000 stokken per hectare.
De wijnstokken worden traditioneel geleid volgens Guyot, een systeem dat veel wordt gebruikt voor Nebbiolo in de Langhe. De maximale opbrengst ligt rond 68 tot 72 quintalen druiven per hectare, oftewel ongeveer 6.800 tot 7.200 kilo per hectare.
Die combinatie van verschillende stokleeftijden is interessant. Jongere planten kunnen fruit en energie geven, terwijl oudere stokken doorgaans voor extra concentratie en diepte zorgen.
Hoe smaakt Giovanni Sordo Barolo 2021?
De kleur is klassiek Nebbiolo: helder granaatrood, met tinten die tijdens verdere flesrijping steeds meer richting granaat en oranje zullen evolueren.
In de geur kun je vooral denken aan:
rode kersen – framboos – rode bes – rozen – viooltjes – gedroogde bloemen – zoethout – kruiden – tabak – thee en een lichte aardse mineraliteit.
Sordo omschrijft zijn Barolo zelf als intens en lang aanhoudend in de neus, met een warme, droge, complexe en harmonieuze smaak. De tannines zijn duidelijk aanwezig, maar worden door de producent als rijp en complex omschreven.
De kracht van deze wijn zit vooral in de balans.
Hij heeft niet uitsluitend de florale zachtheid van La Morra en ook niet uitsluitend de krachtige structuur van Serralunga. Door de verschillende herkomsten ontstaat een Barolo waarin rood fruit, frisheid, tannines en kruidigheid elkaar aanvullen.
Dat maakt hem relatief veelzijdig en bovendien interessant als eerste kennismaking met de traditionele stijl van Giovanni Sordo.
Oogstjaar 2021 – een uitstekend Barolo-jaar
2021 is een van de sterkste recente jaargangen in Barolo.
De winter bracht voldoende waterreserves. In april zorgde nachtvorst lokaal voor schade, waarna een warme en droge zomer volgde. Dankzij de winterreserves en koelere nachten konden veel wijngaarden de droogte goed doorstaan.
Een belangrijke omslag kwam in september. Koelere nachten hielpen Nebbiolo om aroma's en zuren te behouden terwijl de druiven verder fenolisch konden rijpen.
Decanter beoordeelde de jaargang als 5/5 en beschrijft 2021 als een jaar met rijp fruit, veel structuur, goed bewaarde zuren en rijpe tannines. De beste wijnen beschikken over aanzienlijk bewaarpotentieel.
Wanneer werden de druiven geplukt?
Voor Barolo als geheel begon de Nebbiolo-oogst in 2021 in de laatste week van september. Volgens gegevens die Alessandro Masnaghetti bij bijna 200 producenten verzamelde, lag de gemiddelde startdatum rond 7 oktober. Veel producenten oogstten gedurende de eerste helft van oktober.
Het waren overwegend kleine, gezonde druiven met een hoge concentratie polyfenolen — zeer geschikt voor een producent als Sordo die traditioneel met lange maceraties werkt.
Traditionele vinificatie
Giovanni Sordo kiest duidelijk voor de traditionele Barolo-school.
Na het ontstenen en kneuzen vindt de vergisting plaats in temperatuurgecontroleerde roestvrijstalen tanks.
Daarna volgt een lange maceratie met cappello sommerso, de traditionele ondergedompelde hoed. Sordo laat de duur bewust afhangen van de eigenschappen van het oogstjaar.
Bij deze methode blijven de druivenschillen langdurig in contact met de jonge wijn.
Dat is belangrijk voor Nebbiolo. De druif heeft relatief weinig kleur, maar veel tannines. Door langzaam en langdurig te extraheren ontstaat structuur zonder dat het nodig is de wijn door zwaar nieuw hout of agressieve extractie extra kracht te geven.
Het doel is een wijn die niet alleen direct fruit laat zien, maar zich jarenlang verder kan ontwikkelen.
Rijping op groot Slavonisch eiken
Na de vinificatie krijgt de wijn eerst ongeveer zes maanden rust in roestvrijstalen tanks. Daarna volgt de belangrijkste rijpingsfase:
24 maanden in grote Slavonische eikenhouten vaten.
Dit is kenmerkend voor traditioneel gemaakte Barolo.
Grote houten botti geven veel minder uitgesproken houtsmaak af dan kleine nieuwe barriques. Je krijgt dus geen wijn waarin vanille, toast of nieuw eiken de hoofdrol speelt.
Het hout dient vooral voor een langzame zuurstofuitwisseling, waardoor de tannines zich verder kunnen verfijnen.
Nebbiolo en terroir blijven daardoor centraal staan.
Nu drinken of bewaren?
De Sordo Barolo 2021 kan nu worden geopend, maar staat nog duidelijk aan het begin van zijn ontwikkeling.
2021 combineert rijp fruit met goede zuren en voldoende tannines voor verdere flesrijping. Decanter verwacht dat veel Barolo's uit deze jaargang gedurende zeven tot tien jaar prachtig kunnen ontwikkelen, terwijl krachtigere exemplaren aanzienlijk langer meekunnen.
Voor deze Sordo zou ik voor Brunolo.nl als praktische richtlijn hanteren:
2026–2028: jong, energiek en tanninerijk; liefst 1–2 uur karafferen.
2029–2036: waarschijnlijk de mooiste combinatie van fruit, frisheid en beginnende rijpingsaroma's.
2036+: steeds meer klassieke Barolo-tonen als gedroogde roos, tabak, leer, bosgrond en truffel.
Een praktisch drinkvenster van ongeveer 2027–2038+ lijkt ons voor deze wijn het beste, maar is vooral ook afhankelijk van bewaarcondities en persoonlijke smaak.
Wijn-spijscombinaties
Sordo adviseert deze Barolo zelf bij gebraden vlees en wild.
Daarnaast past hij uitstekend bij:
- brasato al Barolo
- langzaam gegaard rundvlees
- ossobuco
- kalfswang
- lamsrack
- hert, ree of wildzwijn
- tajarin met ragù
- risotto met porcini
- pasta met truffel
- Parmigiano Reggiano
- Castelmagno en andere gerijpte kazen
Vooral gerechten met paddenstoelen, truffel en langzaam gegaard vlees sluiten prachtig aan bij de aardse, florale en kruidige kanten van Nebbiolo.
Sordo adviseert zelf een serveertemperatuur van 18–20°C. Voor maximale frisheid zou je hem iets koeler kunnen inschenken, rond 17–18°C; in het glas loopt de temperatuur vanzelf iets op.
Waarom kiezen voor de Sordo Barolo 2021?
Binnen het assortiment van Giovanni Sordo heeft deze wijn een heel duidelijke functie.
De cru-Barolo's zoals Rocche di Castiglione, Monprivato, Perno, Gabutti, Ravera en La Serra laten ieder één specifieke wijngaard en één terroir zien.
Deze gewone Barolo doet eigenlijk het tegenovergestelde.
Hij combineert Nebbiolo uit acht verschillende Barolo-gemeenten en laat daarmee niet één cru, maar het bredere karakter van Barolo zien.
Dat maakt hem interessant voor zowel de beginnende als ervaren Barolo-drinker: traditionele vinificatie, groot Slavonisch hout, een uitstekend oogstjaar en druiven uit een brede selectie van Sordo's wijngaarden.
Korte samenvatting
De Giovanni Sordo Barolo DOCG 2021 is een klassieke Barolo van 100% Nebbiolo, samengesteld uit wijngaarden in maar liefst acht gemeenten binnen de appellatie. Daardoor combineert hij de elegantie en geurigheid van de zachtere terroirs met de structuur en diepte van krachtigere Barolo-zones.
Rode kersen, rozen, kruiden en zoethout, frisse zuren en klassieke Nebbiolo-tannines worden gecombineerd met 24 maanden rijping op grote Slavonische eikenhouten vaten.
Een bijzonder aantrekkelijke Barolo uit het uitstekende oogstjaar 2021 voor wie traditionele stijl, terroir en een sterke prijs-kwaliteitverhouding zoekt.
