Barolo Tortoniano 2021 is 100% Nebbiolo en laat prachtig zien waarom deze druif “de koning van Piemonte” wordt genoemd. In de neus vind je uitnodigende aroma’s van diepe rode vruchten (kers, framboos), rozenblaadjes en een vleugje jeneverbes, aangevuld met fijne specerijen zoals kruidnagel en een subtiel balsamico-/leeraccent. In de mond is de wijn vol en toch verfijnd: sappig rood fruit, hints van gedroogde kruiden, tabak en een lichte truffeltoets lopen mooi over in een lange, hartige finale. De tannines zijn duidelijk aanwezig, zoals het hoort bij Barolo, maar opvallend zijdezacht en gepolijst, met een frisheid die het geheel elegant en doordrinkbaar houdt.
De naam Tortoniano verwijst naar de Tortonische bodems waarop de Nebbiolo bij Michele Chiarlo staat aangeplant: oude mariene afzettingen uit het Tortonien-tijdperk, circa 9 miljoen jaar oud. De druiven komen uit wijngaarden gelegen tussen de gemeenten La Morra en Barolo, een gedeelte daarvan uit de prestigieuze cru Cerequio, aangevuld met percelen in andere topzones met dezelfde Tortonische bodemstructuur. De hellingen zijn overwegend zuidoost tot zuidwest georiënteerd, ideaal om het zonlicht van de dag maximaal te benutten en toch koelte in de nacht te behouden. De stokken worden geleid volgens de Guyot-methode, met zomerse uitdunningsrondes om de gezondheid van de wijnstok en de concentratie in de druiven te optimaliseren.
Een belangrijk deel van de blend komt uit de cru Cerequio, één van de meest gewaardeerde wijngaarden van Barolo. Deze wijngaard omvat ongeveer 3 hectare, aangeplant tussen 1972 en 1990, met circa 4.500 stokken per hectare. De combinatie van oudere stokken en hoge plantdichtheid levert kleine, geconcentreerde druiven op met veel aromatische complexiteit. De bodems van Tortoniano Barolo zijn typisch voor La Morra en delen van Barolo, kalkrijke mergel en klei, afgewisseld met Sant’Agata-mergel en grijsblauwe zandsteen, gevormd in het Tortonien, circa 9 miljoen jaar geleden door mariene sedimenten van een oude zeebodem. Het micro-elementen is opvallend rijk aan magnesium en mangaan, wat volgens Chiarlo bijdraagt aan de finesse, geurige complexiteit en de verfijnde, minerale ondertoon van de wijn. Deze combinatie van kalk, klei en micro-elementen geeft Nebbiolo hier een meer parfumrijke, elegante expressie, met zachtere tannines dan in sommige strengere Barolo-zones.
Het oogstjaar 2021 wordt in Barolo algemeen gezien als een groots, klassiek jaar met een lang, gelijkmatig groeiseizoen met een cruciale fase in september en begin oktober, waarin droge, zonnige dagen en koele nachten zorgden voor een langzame, volledige rijping van tannines en aroma’s. Bij Michele Chiarlo profiteerde Nebbiolo optimaal van deze omstandigheden. De druiven voor Barolo Tortoniano 2021 werden handmatig geoogst aan het begin van oktober, op het moment dat suikers, zuren en fenolische rijpheid perfect in balans waren.
De druiven worden volledig met de hand geplukt en streng geselecteerd op rijpheid en gezondheid. De vergisting geschiedt met schilcontact in temperatuurgecontroleerde roestvrijstalen vaten voor een periode van 17–18 dagen. De maceratie geschiedt op de schillen, zodat kleur, tannine en aroma’s langzaam en gelijkmatig worden geëxtraheerd. Gebruik van een zacht “shower system” om de schilkap onder te dompelen; dit voorkomt harde extractie en houdt de tannines fijn en zijdeachtig. De fermentatietemperatuur is rond 27–32 °C. De malolactische omzetting vindt plaats in roestvrij staal, om zuiverheid en precisie in het fruit te behouden. De rijping geschiedt voor een periode van 24 maanden in grote eikenhouten foeders (traditionele grote vaten, geen opvallend nieuw houtaroma). Gevolgd door minstens 12 maanden flesrijping voordat de wijn wordt vrijgegeven. Het resultaat is een Barolo die trouw blijft aan de klassieke stijl – structuur, diepte, rijpingspotentieel – maar met een toegankelijker, verfijnd profiel in zijn jeugd.
Wijn-spijscombinaties voor de Barolo Tortoniano 2021 vragen om serieuze gerechten, maar door zijn elegantie is hij verrassend veelzijdig aan tafel:
- Klassiek Piemonte: Tajarin al ragù di vitello (fijne eierpasta met kalfsragù)Brasato al Barolo (in Barolo gestoofd rundvlees)
- Gerechten met verse of geraspte truffel (bijv. risotto of tagliatelle)
- Rood vlees & wild:Lamsrack met rozemarijn en knoflookHertenbiefstuk of ree met een saus op basis van rode wijn en kruiden. In Barolo gestoofde duif of andere verfijnde wildgerechten
- Kazen:Gerijpte harde kazen (Parmigiano Reggiano, Grana Padano, oude pecorino)Blauwe kazen met wat zoetigheid (bijvoorbeeld met vijgencompote), waar de structuur en het zuur van de wijn mooi doorheen snijden
Serveer de Tortoniano idealiter rond 16–18 °C in een groot Bourgogne- of Nebbiolo-glas, zodat de geurige finesse maximaal tot zijn recht komt. Decanteer de wijn, of open de fles minimaal 4 uur voordat de wijn wordt uitgeschonken.
